วัคซีนไข้เลือดออก ..เข้าไทยล้าว

ภาพจาก: http://www.abc.net.au/health/library/stories/2015/02/05/4174461.htm

ไข้เลือดออก โรคนี้เชื่อว่าหลายคนคงคุ้นหู้กันมานาน ทั้งนี้เนื่องจากประเทศไทยเราจัดเป็นประเทศเขตร้อนชื้นเป็นพื้นที่แห่งการระบาด ไม่เหมือนยุโรปเมืองหนาว
และแน่นอนว่าเมื่อไม่นานนี้จากกรณีที่ คุณ ปอ ทฤษฎี ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นไข้เลือดออก ทั้งอาการและแนวทางการรักษา อยู่ในความสนใจของประชาชนในช่วงเวลาขณะนั้น และสุดท้ายการรักษาก็จบลงด้วยความเศร้า สร้างความสะเทือนใจในความสูญเสียครั้งนี้ และสร้างความตระหนักให้ประชาชนถึงโรคนี้ได้อย่างมาก

มาวันนี้มีข่าวดีคือ ตอนนี้วัคซีนไข้เลือดออกได้นำเข้าประเทศไทยแล้วค่ะ

ก่อนอื่นเรามารู้จักโรคไข้เลือดออกให้ลึกซึ้งกว่านี้ ไข้เลือดออก หรือที่เราเรียกว่า ไข้เดงกี่ ( DENgue ) ทั้งนี้ก็เพราะเจ้าไวรัสตัวร้ายนี้ ชื่อ ไวรัสเดงกี (Dengue virus) นั่นเอง ผู้ป่วยจะได้รับเชื้อจากการกัด โดยยุงลายที่มีเชื้อ
นั่นหมายความว่าไม่ใช่ยุงลายทุกตัวจะมีเชื้อ แต่เราจะรู้ได้ยังไงว่าตัวไหนมีเชื้อใช่มั๊ย

เพราะฉะนั้นการป้องกันโรคนี้คือการป้องกันยุงลายกัด
ดังคำกล่าวที่ว่ายุงร้ายกว่าเสือ ก็คงแบบนี้ละมั้ง

ตอนนี้เรารู้แล้วว่าเชื้อนี้ติดต่อด้วยยุงลายตัวเมีย แต่เคยได้ยินใช่มั้ยบางคนสามารถเป็นโรคนี้ได้มากกว่า 1 ครั้ง .. นั่นก็เพราะ เจ้าไวรัสเดงกีมันมี 4 สายพันธุ์ ได้แก่ ชนิด 1, 2, 3 และ 4 (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4)

คราวนี้ตามทฤษฏีเชื่อว่าคนเราพอติดเชื้อสายพันธ์ 1 แล้วร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นสำหรับสายพันธุ์นี้ ดังนั้นตลอดชีวิตเราจึงไม่ติดเชื้อสายพันธุ์ที่ 1 อีก แต่สามารถติดสายพันธุ์ที่ 2 3 หรือ 4 ได้ และเชื่อว่าการติดเชื้อครั้งที่สองอาการจะรุนแรงมากกว่าครั้งแรก เนื่องจากร่างกายมีภูมิแล้วส่วนหนึ่งเพราะฉะนั้นการตอบสนองจะรวดเร็วและรุนแรงกว่าครั้งแรกมาก

ซึ่งตามงานวิจัยคนในพื้นที่เสี่ยงอย่างเราๆ หลังอายุ 18 ปี ถ้าเจาะเลือดดูภูมิคุ้มกันแล้วจะพบว่ามากกว่าร้อยละ 90 มีภูมิคุ้มกันแล้ว นั่นหมายความว่าหลายคนมีการติดเชื้อแล้วแต่อาการไม่รุนแรง เนื่องจากโรคไข้เลือดออกเป็นโรคที่มีความรุนแรงหลายระดับ ทั้งไข้สูงเพลียธรรมดา จนถึงขั้น ช็อก มีเลือดออกตามอวัยวะต่างๆ

และแล้วก็มาถึงเวลาพระเอกของเรา วัคซีนไข้เลือดออก

เนื่องจากในการพัฒนา ผู้พัฒนาต้องพัฒนาวัคซีนที่ป้องกันได้ทั้ง 4 สายพันธุ์ อย่างที่เล่าไปแล้ว ว่าถ้ากันได้แค่บางสายพันธุ์ จะกลายเป็นว่ากระตุ้นให้ร่างกายตอบสนองรุนแรงเมื่อได้รับเชื้อหลังจากได้วัคซีน คราวนี้หลังทดลองวัคซีนก็พบว่าสามารถกันได้ทั้ง 4 สายพันธุ์ ได้แก่ ชนิด 1, 2, 3 และ 4 โดยชนิดที 3 และ 4 ตอบสนองต่อวัคซีนได้ดีมาก ในขณะที่อีกสองสายพันธุ์ที่เหลือก็ตอบสนองได้แต่ยังน้อยกว่าชนิดที่ 3 และ 4 มาก

และจากงานวิจัยเชื่อว่าผู้ที่มีภูมิแล้วจะตอบสนองต่อวัคซีนได้ดีกว่า ..นั่นก็คือสามารถสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีกว่านั่นเอง ทั้งนี้จึงแนะนำให้ฉีด ในประชาชนทุกคนที่ไม่มีข้อห้าม ในอายุระหว่าง 9 ปี ถึง 45 ปี

แล้วข้อห้ามมีอะไรบ้างล่ะ

เนื่องจากเจ้าวัคซีนไข้เลือดออกเป็นวัคซีนตัวเป็น  นั่นคือเอาเชื้อเป็นมาทำให้อ่อนฤทธิ์ (live attenuated vaccine) วัคซีนในกลุ่มเดียวกันนี้ก็มี วัคซีนโปลิโอชนิดกิน วัคซีนรวมหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน วัคซีนสูกใส วัคซีนวัณโรค (BCG) วัคซีนไข้ทัยฟอยด์ชนิดกิน

วัคซีนในกลุ่มนี้ เมื่อให้เข้าไปในร่ายกายแล้วจะยังไม่มีปฏิกิริยาทันที แต่จะกระตุ้นให้ร่างกายเริ่มสร้างภูมิขึ้นภายหลัง ดังนั้นวัคซีนเหล่านี้ไม่แนะนำในผู้ป่วยภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ไม่มีม้ามแต่กำเนิด ผู้ป่วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว ผู้ป่วยได้รับคีโม หรือผู้ป่วยด้วยโรคเอดส์ที่มี CD4 ต่ำ หญิงตั้งครรภ์  เนื่องจากผู้ป่วย ยังมีความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงหากได้รับวัคซีนชนิดเชื้อมีชีวิตอ่อนฤทธิ์ (live attenuated vaccine)

สำหรับผู้ป่วยเบาหวานทั่วไปยังสามารถให้วัคซีนนี้ได้

เอาล่ะคราวนี้ แล้วมันฉีด กี่เข็มกันล่ะ

วัคซีนตัวนี้ค่อนข้างมีเวลาในการฉีดนานถึงหนึ่งปี โดยนับเป็น 0/6/12 นั่นคือฉีดเข็มแรกนับเป็นเดือนที่ 0 แล้วกระตุ้นอีกครั้งที่เดือนที่6 และเดือนที่ 12 หลังเข็มแรก ดังนั้นต้องเผื่อเวลาถึง  1 ปี ในการบริหารวัคซีน  ทั้งนี้ในผู้หญิงอาจจะต้องคุมกำเนิดเนื่องจากหากเกิดตั้งท้องระหว่างคอร์สต้องงดฉีด อาจได้ผลไม่เต็มที่นั่นเอง

คำถามเด็ด แล้วราคาล่ะ

ตอนนี้อยู่ที่เข็มละประมาณ 3500-4000 บาท รวมทั้งคอร์สก็เกือบหมื่น ถือว่ายังค่อนข้างแพงอยู่ แต่ถ้าเทียบกับความสูญเสียแล้วคิดว่าหลายๆคนคงมองว่าคุ้มแน่นอน

ตอนนี้วัคซีนได้นำมาใช้แล้วราว 5-6 ปี โดยในกลุ่มประเทศเสี่ยง  ตอนนี้ก็มีประเทศฟิลิปปินส์ที่ทดลองใช้แบบวงกว้างแล้วเมื่อหนึ่งปีที่ผ่านมา เรามารอดูผลการป้องกันกันว่าจะเป็นตามคาดการณ์ที่ลดทั้งการติดเชื้อและการสูญเสียชีวิตในปี 2020 ได้ตามเป้ามากน้อยแค่ไหน

>สู้ต่อไปเนอะ ทาเคชิ

เรียบเรียงโดย แม่หมอขอบอก

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s